دیه جنایت های وارده بر میت چگونه محاسبه میشود؟

  • 0

دیه جنایت های وارده بر میت چگونه محاسبه میشود؟

از آنجا که میت جان و روح در بدن ندارد در ظواهر امر به نظر می آید که هر نوع صدمه ای بر آن وارد آید ضمانت اجرایی نداشته باشد.این در حالی است که در قانون مجازات برای این جنایت نیز مجازاتی در نظر گرفته و از این منظر قابل پیگیری است که به ذکر آن خواهیم پرداخت
دیه
گرچه انسان به الهام وجدان اخلاقی امهات فضایل و رذایل را می شناسد و به وسیله هدایت تكوینی اخلاق خوب و بد را تمییز می دهد ولی در جوامع بشری همیشه جرم و مجرم و نقض قوانین و مقررات و تعرض به حقوق افراد وجود داشته و همواره تجاوز علیه جسم و روح و اموال و مذهب و آداب و رسوم و… وجود داشته است. در مكتب انبیاء انسان موجودی است دو بعدی، هم دارای عقل و نفس لوامه است كه او را به سوی خیرها و فضیلت ها هدایت می كند و هم نفس اماره كه او را به رذایل و زشتی ها سوق می دهد. كسانی كه در پی نفس اماره اند رذایلشان در همه جا رشد می كند و در بعضی مواقع به حقوق مادی و معنوی افراد لطمه وارد می كند و حال آنكه ممكن است این تعرض به حقوق بعد از مرگ افراد و خارج شدن روح از جسم باشد و با توجه به قاعده «حرمه المیت كحرمه الحی» در دین مبین اسلام كه نشانگر اهمیت و احترام به اجساد و مردگان است فرد متعرض به حقوق مردگان مجرم شناخته شده و عمل تعرض او جرم محسوب می گردد. ماده۲۱۷ قانون مجازات اسلامی بیان می دارد:
هر گاه جراحتی كه نفر اول وارد كرده مجروح را در حكم مرده قرار داده و تنها آخرین رمق حیات در او باقی بماند و در این حال دیگری كاری را انجام دهد كه به حیات او پایان بخشد اولی قصاص می شود و دومی تنها دیه جنایت بر مرده را می پردازد.»با توجه به این ماده قانون مجازات اسلامی نتیجه می گیریم برای اینكه بگوییم جنایت بر میت ایجاد شده است اولا: باید آدمی مرده محسوب گردد و در ثانی: تعرضی بر میت وارد شده كه جرم باشد. اینكه چه زمانی فرد مرده محسوب می گردد در ماده۲۱۷ ق. م. ا به آخرین رمق حیات اشاره كرده است و اینكه چه عملی تعرض بر میت محسوب می گردد همه آن اعمالی است كه اگر فرد زنده بود و بر او وارد می شد جرم محسوب می گردید. ممكن است این تعرض به حقوق میت، مادی و یا معنوی باشد .مادی مانند سرقت كه می توان دزدیدن كفن میت را مثال زد كه شاید شایع ترین سرقتی باشد كه بر مرده وارد می شود (مخصوصا در زمان گذشته) و دیگری سرقت اموالی است كه ممكن است با یك میت به واسطه وصیت و یا هر امر دیگری دفن شده باشد. مثال های دیگر از باب تعرض به حقوق مادی میت مثله كردن، ضرب و شتم میت و دزدیدن اجزای بدن میت می باشد.
از آنجا که میت جان و روح در بدن ندارد در ظواهرامر به نظر می آید که هر نوع صدمه ای برآن وارد آید ضمانت اجرایی نداشته باشد.این در حالی است که در قانون مجازات برای این جنایت نیز مجازاتی در نظر گرفته و از این منظر قابل پیگیری است که به ذکر آن خواهیم پرداخت.

جرائم علیه حیثیت معنوی مردگان
در ماده ۷۲۲ قانون مجازات اسلامی تصریح شده دیه جنایت بر میت یک دهم دیه کامل انسان زنده است مانند جداکردن سر از بدن میت که یک دهم دیه و جدا کردن یک دست، یک بیستم دیه و هر دو دست، یک دهم دیه و یک انگشت، یک صدم دیه کامل دارد دیه جراحات وارده به سر و صورت و سایر اعضاء و جوارح میت به همین نسبت محاسبه می شود.
در قذف چون شرط زنده بودن ملحوظ نشده و عموم آیات و روایات و اجماع فقهاء نیز حد قذف را بر كسی كه مرده ای را قذف نماید، تجویز نمود، پس می توان قذف مرده را نیز امكان پذیر دانست. بنابر این باید كلی شرایط مربوط به قاذف و مقذوف و لفظ قذف رعایت گردد تا بتوان حد تازیانه را بر قاذف جاری كرد. اگر مقذوف مرده باشد حق قذف به ورثه می رسد. قذف مرده لك ننگی است برای خانواده و ورث میت و چون خانواده هم دچار ضرر و زیان شده است به همین علت است كه علاوه بر حد قذف ممكن است كه قاذف تعذیر نیز بشود.
حسینی مقدم – گروه وکلای نوین – وکیل و مشاور حقوقی در مشهد -مشاوره حقوقی تلفنی ۰۹۱۵۵۰۰۳۴۱۷- مشهد بلوار فرامرز عباسی ۳۹ برج کیان سنتر ۲ طبقه ۶ واحد ۶۱۰